ضرورت مدیریت استرس در زمان جنگ

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای زنجان ؛مریم اسدی مددکار اجتماعی بیمارستان رازی ماهنشان گفت: افزایش استرس در جامعه، نه‌تنها آرامش فردی را می‌رباید بلکه با اثرگذاری مستقیم بر جسم و رفتار، سلامت روان جمعی یک جامعه را به خطر می‌اندازد.

وی افزود: استرس در اصل واکنش طبیعی بدن به موقعیت‌های دشوار است؛ حالتی که مغز با آزادسازی هورمون‌هایی مانند آدرنالین و کورتیزول بدن را برای آمادگی در برابر خطر یا چالش آماده می‌کند. اما تفاوت میان «استرس کارآمد» و «استرس آسیب‌زا» در مدت زمان و شدت آن نهفته است.

وی توضیح داد: وقتی فرد برای مدت طولانی در حالت آماده‌باش ذهنی بماند، انرژی بدن به‌جای صرف در مسیر رشد و تمرکز، صرف مقابله مداوم با اضطراب می‌شود. نتیجه، فرسودگی جسمی و روانی است.

اسدی با تأکید بر اینکه نشانه‌های استرس در ظاهر و رفتار افراد قابل مشاهده است، گفت: بدن همیشه پیش از ذهن هشدار می‌دهد؛ کافی‌ست کمی دقیق‌تر نگاه کنیم.

وی با اشاره به علائم بارز و ظاهری استرس گفت: انقباض مداوم عضلات صورت، به‌ویژه در ناحیه پیشانی و فک - رنگ‌پریدگی یا سرخی ناگهانی چهره در موقعیت‌های استرس‌زا - تعریق زیاد، لرزش دست و خشکی دهان - حرکات تکراری مانند ناخن‌جویدن یا بازی با مو - آشفتگی خواب، تغییر در اشتها، مشکلات گوارشی - کاهش تمرکز، فراموشی و تصمیم‌گیری‌های هیجانی این نشانه‌ها اگر تکرار شوند، «زنگ خطر استرس مزمن» را به صدا در می‌آورند و نباید آنها را به حساب خستگی یا بدخلقی روزمره گذاشت.

این کارشناس با اشاره به تأثیرات ویرانگر استرس طولانی‌مدت بر بدن تصریح کرد: وقتی استرس به‌صورت مزمن ادامه پیدا کند، سیستم ایمنی بدن سرکوب و احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی، دیابت، مشکلات گوارشی و حتی افسردگی افزایش می‌یابد.

اسدی همچنین یادآور شد: در سال‌های اخیر، فشار‌های اقتصادی و اجتماعی، شیوه زندگی پرشتاب، وابستگی زیاد به فضای مجازی و رقابت‌های حرفه‌ای، میزان استرس در جامعه ایران را به‌طور محسوس افزایش داده است. در واقع، انسان امروز خسته است، اما اغلب نمی‌داند خستگی‌اش از کار است یا از جنگ دائمی بدنش با استرس.

اسدی برای کنترل استرس، بر آموزش مهارت‌های خودتنظیمی و تاب‌آوری روانی تأکید دارد و معتقد است: هیچ نسخه واحدی وجود ندارد، اما عادت‌های کوچک روزانه می‌توانند دیو بزرگ اضطراب را رام کنند.

اسدی چند راهکار علمی و ساده پیشنهاد کرد و‌گفت: تمرین تنفس آگاهانه روزانه (در چهار ثانیه دم، نگه داشتن هوا، و بازدم آرام در شش ثانیه) - اختصاص زمانی برای ورزش، یوگا یا پیاده‌روی در طبیعت- پرهیز از اخبار و محتوای منفی در ساعات پایانی شب - حفظ رژیم غذایی متعادل و پرهیز از مصرف بیش از حد کافئین - برنامه‌ریزی برای خواب منظم و کافی - گفت‌و‌گو با اعضای خانواده و دوستان به‌جای انزوای درونی - مراجعه به مشاوران و روان‌شناسان متخصص در صورت شدت علائم

اسدی افزود: ذهن، اگر به‌جای ترس از آینده در لحظه حال زندگی کند، توان کنترل استرس را بازیابی خواهد کرد.

وی خاطرنشان کرد: هیچ جامعه‌ای بدون سلامت روان، پویایی و رشد واقعی تجربه نخواهد کرد. استرس، دشمن خاموشی است که در سکوت زندگی‌ها را فرسوده می‌سازد، اما شناخت و اقدام به‌موقع می‌تواند آن را به فرصتی برای رشد شخصی تبدیل کند.