۲۹ اسفند روز ملی شدن صنعت نفت

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز بوشهر، اوایل قرن بیستم پس از کشف نفت در شهر مسجدسلیمان ایران، ویلیام ناکس دارسی، با حمایت دولت انگلیس شرکت نفت انگلیس و ایران را برای بهره برداری از منابع نفت ایران تاسیس کرد.

 

دولت انگلیس بوسیله شرکت نفت انگلیس و ایران سهم ناچیزی از درآمد‌های نفتی را به ایران می‌پرداخت در حالی که سود سرشاری به انگلستان می‌رسید. افزایش آگاهی مردم به ویژه از سوی علما و شماری از سیاستمداران زمینه را برای ملی کردن صنعت نفت فراهم کرد.

 

محمد مصدق و آیت‌الله کاشانی از نخستین شخصیت‌هایی بودند که به طور علنی از ملی شدن صنعت نفت حمایت کردند. آیت.. کاشانی این حرکت را نه تنها یک مطالبه اقتصادی، بلکه مبارزه‌ای ضد استعماری علیه سلطه انگلیس در ایران می‌دانست. او با نفوذ مذهبی و جایگاه مردمی که داشت نقش مهمی در بسیج مردم برای حمایت از جنبش ملی شدن نفت ایران ایفا کرد.

 

آیت ا... کاشانی در این باره می‌گوید: در پنجاه سال اخیر که انگلیسی‌ها مسلط بر نفت بودند، مداخلات ناروایی در تمام شئون سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور داشتند.

 

طرح ملی شدن نفت ایران پس از سال‌ها تلاش ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ هجری شمسی در مجلس شورای ملی ایران تصویب شد. ۳۸ روز بعد محمد مصدق به نخست وزیری رسید و اجرای این قانون را در اولویت کار خود قرار داد.

 

دکتر محمد مصدق در این باره می‌گوید: امروز یکی از ایامی است که شما هموطنان می‌توانید صفحه‌ای جدید و مقدس در حیاط اجتماعی و اقتصادی خود باز کنید.

 

تصمیم ایران برای ملی کردن صنعت نفت، خشم و نگرانی انگلیس را که سال‌ها با پرداخت بهای ناچیز از منابع نفت ایران به عنوان شریان مهم توسعه اقتصادی این کشوربهره‌مند بود برانگیخت.

 

حکومت انگلیس نه تنها پرونده‌ای علیه ایران در دادگاه بین‌المللی لاهه گشود که البته در تضییع حق ایران ناکام ماند، بلکه نخستین تحریم‌های اقتصادی و نفتی علیه ایران را در تاریخ معاصر به نام انگلیس به ثبت رساند و فشار اقتصادی شدیدی به ایران وارد و تلاش کرد با ترفند شوروی هراسی آمریکا را از بی طرفی خارج و با خود همراه کند که موفق شد. دولت انگلیس همزمان تبلیغات منفی علیه ایران را در محافل سیاسی و رسانه‌های این کشور رواج داد که بی بی سی نقش بارزی در این ماجرا داشت.

 

همزمان اختلافات مصدق با آیت ... کاشانی بر سر سیاست خارجی و دادن نقش بیشتر به مجلس به ویژه در سال‌های پایانی سبب تضعیف جبهه متحد داخلی شد و در نهایت زمینه را برای نفوذ و کودتا فراهم ساخت.

 

در حالی که این جا در بریتانیا همه چیز را ملی کردند، ایران را به خاطر ملی کردن منابع خود، شیطان جلوه دادند. این یک سیاست قدیمی است که دولت‌های تاریخ بریتانیا نه تنها علیه ایران، بلکه علیه بسیاری از کشور‌های دیگر اعمال کرده‌اند.

 

در این شرایط حکومت انگلیس که فرصت را برای دست یابی به اهداف خود مناسب دید توسط سازمان جاسوسی خود (MI ۶)، و سازمان جاسوسی آمریکا (CIA) کودتایی را با همکاری عوامل داخلی علیه دولت قانونی ایران شکل دادند و دولت مصدق را که امید داشت آمریکا در این ماجرا طرف دولت قانونی و مردم ایران را بگیرد سرنگون کردند.