جنگ تحمیلی و ارمغان بیداری ملت‌ها

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، در نگاه امام خمینی (ره) دفاع مقدسِ هشت‌ساله نه یک بحرانِ صرف، بلکه محرکی بود که با تکیه بر قدرتِ لایزالِ الهی و روحیه شهادت‌طلبی، معادلاتِ قدرت‌های جهانی را در هم شکست و بیداری ملت‌ها را رقم زد.

جنگ، کاتالیزورِ خودباوری و جهاد فی‌سبیل‌الله

جهاد در اسلام، نه یک انتخابِ اختیاری، بلکه فرمانی الهی است؛ آنجا که قرآن می‌فرماید: «وَ قاتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ الَّذِینَ یقاتِلُونَکمْ...». در سال ۱۳۵۹، دشمن با این توهم که می‌تواند انقلاب اسلامی را در آغاز راه از پا درآورد، جنگی تحمیلی را بر ملت ایران تحمیل کرد؛ اما همین تهدید، در نگاه معمار کبیر انقلاب، به فرصتی برای جهاد فی‌سبیل‌الله تبدیل شد.

جنگ، ایران را در شرایطی قرار داد که راهی جز اتکا به توان داخلی و ایمان به وعده‌های الهی باقی نمی‌گذاشت. همین اجبار تاریخی، به موتور محرکی برای شکوفایی استعداد‌های نهفته ملت بدل شد؛ تا جایی که ذهنیت «ما نمی‌توانیم» آرام‌آرام جای خود را به فرهنگ «ما می‌توانیم» داد.

امروز ایران در عرصه دفاعی به پایه‌ای از قدرت رسیده است که یکی از پنج قدرت غیرهسته‌ای جهان است.

امروز ده‌ها شهر زیرزمینی موشکی و هزاران پهپاد پیشرفته و انبوه تجهیزات نظامی روی زمین، هوا و دریا در آماده باش صددرصد هستند تا در همان دقایق اولیه نبرد، پاسخ پشیمان کننده به متجاوز بدهند که در تاریخ جنگ‌های جهان بی سابقه باشد.

در عرصه عالی علمی نیز ایران اسلامی علیرغم تحریم‌های شدید همه جانبه به حدی پیشرفت خیره کننده‌ای داشته است که رتبه اول در میان کشور‌های منطقه و رتبه پانزدهم رشد علمی در جهان را داراست

فراتر از مادی‌گرایی؛ نگاهی الهی به خسارات و شهادت

برای نگاه‌های صرفاً مادی که تحولات را تنها با معیارِ سود و زیانِ دنیوی می‌سنجند، درکِ این جمله که «جنگ نعمت است» آسان نیست. اما حضرت امام (ره) در روزگاری که آمار شهدا و خسارات، دل هر انسان آزاده‌ای را به درد می‌آورد، همچنان بر این باور استوار بودند.

راز این نگاه در آن بود که ایشان، جنگ را فقط به‌عنوان صحنه‌ای از ویرانی نمی‌دیدند؛ بلکه آن را میدانِ رشد، تزکیه و تعالیِ انسان می‌دانستند. در این منظومه فکری، انسانِ مؤمن در کوران سختی‌ها صیقل می‌خورد و می‌تواند ره صد ساله را یک‌شبه طی کند. جنگ، نفوس مستعد را از مرتبه‌های پایین‌تر به سوی مراتب رفیع‌تر معنوی سوق داد و رزمندگان را به خزائن الهی نزدیک‌تر ساخت.

در طول جنگ تحمیلی آنچنان شهادت طلبی در تمام آحاد جامعه بویژه رزمندگان و نیرو‌های دفاعی و ریشه دوانده بود که دفاع از وطن وشهادت رمز وحدت ملت شده بود و هست. مردمی که در طول هزار و چهارصد سال مظلومیت علی علیه السلام و امام حسین علیه السلام را پای منابر فریاد می‌کردند فرصتی فراهم شد تا با احیای آن ارزش ها-آنچه را داشتند-سخاوتمندانه در خدمت فرهنگ جنگ قرار دهند و اکنون بار دیگر همان روحیه شهادت طلبی بعد از جنگ تحمیلی دوم و سوم در ملت برانگیخته شده است و در قالب میلیون‌ها جانفدا آماده دفاع از میهن اسلامی است.

رهبر شهید ما نیز که از مکتب امام راحل (ره) درس آموخته بود، سال‌ها پیش در جمع رزمندگان، انجام وظیفه در سنگر دفاع را نعمتی بزرگ از سوی خداوند برشمرده و فرمودند:

«خوشا به حال شما که موفق شدید وظیفه‌تان را انجام بدهید و بدا به حال کسانی که این وظیفه را نشناختند و از سر باز زدند.»

این نگاه، از سر نادیده گرفتنِ آلام و خسارات نیست؛ بلکه از منظری متعالی، تمدنی و الهی به حوادث اجتماعی می‌نگرد. نگاهی که رخداد‌ها را نه در ظرف محدودِ آمار و ارقام، بلکه در بسترِ تزکیه نفس، رشد امت و قوس صعود انسان تحلیل می‌کند.

دفاع؛ دکترینِ فعال و حساسیت در برابر ظلم

جمهوری اسلامی ایران نه به دنبال جنگ‌افروزی است و نه آغازگر هیچ نزاعی بوده است؛ اما منطق اسلام، سکوت در برابر ظلم را نمی‌پذیرد. از این منظر، فتنه‌گری، ایجاد رعب و سلب آزادی از سوی دشمن، خود نوعی اعلان جنگ است.

در این نگاه، دفاع به معنای انفعال و دست روی دست گذاشتن نیست؛ بلکه به معنای آمادگی دائمی، هوشیاری مستمر و حساسیت همیشگی نسبت به تحرکات دشمن است. دفاع فعال یعنی پیش از آنکه دشمن به غافلگیری برسد، با اقتدار و ابتکار عمل، ضربه‌ای تعیین‌کننده بر طرح‌های او وارد شود. تحولات اخیر در تقابل با رژیم صهیونیستی نیز نشان می‌دهد که این منطق همچنان زنده و جاری است.

مصداق این سخن را در اظهار نظر "یائیر لاپید " (Yair Lapid)، رهبر اپوزیسیون رژیم صهیونیستی می‌توان دریافت که با صراحت بی سابقه‌ای گفت: «نتانیاهو از نظر سیاسی شکست خورد، از نظر راهبردی شکست خورد و به هیچ یک از اهدافی که خود تعیین کرده بود دست نیافت». لاپید همچنین جنگ را یک فاجعه دیپلماتیک خواند که «سال‌ها طول می‌کشد تا زخم‌های سیاسی و راهبردی آن التیام یابد».

وفاق ملی؛ طلایی‌ترین عصرِ امامت و امت

در شرایط خطیر کنونی، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، وفاق ملی و اتحاد ناگسستنی میان حاکمیت و مردم است. عصرِ امامت و امت، عصری است که در آن پیوند رهبری و آحاد مردم، به نیرویی شکست‌ناپذیر تبدیل می‌شود.

*و البته در جنگ ۱۲ روزه چنین شد و ملتی که در شرایط سخت اقتصادی و معیشتی دست و پنجه نرم میکردند و گلایه‌ها و نارضایتی‌های بسیار از تدابیر مدیریتی مدیران اجرایی کشور داشتند به وقت وحدت، وفاق و انسجام چنان وحدتی بروز دادند که دنیا محو تماشای این قدرت شکننده هر دشمنی با ملت ایران شدند و اکنون نیز با لبیک به ندای رهبر خود نزدیک به ۹۰ روز است که هر روز و هر شب در خیابان‌ها حاضرند تا خشم و انزجار خود را از دشمن صهیونی و امریکایی و پایبندی به پرچم و وطن را به جهانیان نشان دهند.

همان‌گونه که در دوران دفاع مقدس، وحدت کلمه و همدلی مردم و مسئولان، ملتی با دست خالی را در برابر تمام دنیا پایدار نگه داشت، امروز نیز رمز پیروزی در برابر زورگویی‌های استکبار، حفظ همین یکپارچگی است. هرجا این پیوند عمیق‌تر بوده، مسیر مقاومت هموارتر شده و هرجا این همدلی تقویت شده، امید و پیشرفت نیز شتاب گرفته است.

نتیجه‌گیری

«نعمتِ جنگ» برای نسل امروز، میراثِ عقلانیتِ مقاومت است؛ درسی تاریخی که به ما آموخت تکیه بر قدرت‌های پوشالی، سرابی بیش نیست و راه تعالی، تنها از مسیر توکل به خداوند و اتکا به توان داخلی می‌گذرد.

این تجربه بزرگ نشان داد که ملت ایران، هرگاه بر ایمان، اتحاد و خودباوری تکیه کرده، توانسته است بر بزرگترین چالش‌ها فائق آید. همان‌طور که رهبر معظم انقلاب فرمودند، وظیفه جهاد هنوز به پایان نرسیده است؛ جهادِ امروز، جهادِ «تمدن‌سازی» است که با همان روحیه جهادیِ دوران دفاع مقدس، ضامن بقا، عزت و سرافرازی ایران اسلامی در جهان خواهد بود.

پژوهشگرونویسنده: طیبه السادات حسینی