هوش مصنوعی؛ همکار یادگیری یا عامل زوال مهارت‌های ذهنی؟

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، به نقل از فیز؛ پژوهشگران با بررسی شواهد علمی در حوزه‌های علوم شناختی، پزشکی و آموزش، به بررسی این موضوع پرداختند که آیا هوش مصنوعی بر توانایی‌های ذهنی ما اثر می‌گذارد یا خیر.

نتایج این مطالعه که در مجله «Trends in Cognitive Sciences» منتشر شده، نشان می‌دهد تأثیر هوش مصنوعی کاملاً به «نحوه استفاده» ما بستگی دارد. پژوهشگران میان «توانایی‌های ذهنی پایه» (مانند حافظه کاری و توجه) و «مهارت‌های اکتسابی» تفاوت قائل شدند. در حالی که توانایی‌های پایه مغز ممکن است دست‌نخورده بمانند، اما مهارت‌هایی که نیاز به تمرین دارند (مانند حل مسائل ریاضی یا سازمان‌دهی اطلاعات)، در صورت واگذاری به هوش مصنوعی، رو به زوال می‌روند.

به زبان ساده، اگر به جای تلاش برای حل یک مسئله، پاسخ را از هوش مصنوعی بخواهیم، در واقع تمرین لازم برای تثبیت آن مهارت را از دست می‌دهیم. این وضعیت منجر به «تخلیه شناختی» می‌شود؛ یعنی کاهش تلاش ذهنی با استفاده از ابزار‌های بیرونی، که در بلندمدت می‌تواند باعث شود در مواجهه با وظایفی که هوش مصنوعی در دسترس نیست، ضعیف‌تر عمل کنیم.

با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند؛ این اثرات منفی اجتناب‌ناپذیر نیستند. راهکار مقابله با این خطر، تغییر نقش هوش مصنوعی از «جایگزین تفکر» به «همکار و منبع بازخورد» است. در واقع، استفاده درست از این فناوری می‌تواند یادگیری را تقویت کند، به شرطی که انسان همچنان مسئولیت تفکر و تحلیل نهایی را بر عهده داشته باشد.